Co zrobić po śmierci bliskiej osoby

Co chcesz zrobić?

Organizacja pogrzebu krok po kroku

W tej kolejności zwykle załatwia się sprawy w pierwszych dniach. Wiele z nich może za Ciebie zrobić zakład pogrzebowy — zapytaj, co obejmuje jego oferta.

1. Karta zgonuZgon stwierdza i kartę wystawia lekarz, który leczył chorego w ostatniej chorobie; w szpitalu — lekarz szpitala, po akcji ratunkowej — kierownik zespołu ratownictwa. Gdy bliski zmarł w domu, zadzwoń do jego lekarza (w nocy i w święta — 112). Jeśli lekarz nie przyjedzie w ciągu 12 godzin, policja wezwie lekarza. Lekarz nie może odmówić karty dlatego, że nie zna dokładnej przyczyny zgonu. Karta jest papierowa — dostaniesz jeden egzemplarz, zachowaj go. Oficjalnie: Rzecznik Praw Pacjenta — śmierć osoby bliskiej
2. Zakład pogrzebowyPrzewiezie ciało, pomoże w formalnościach i przygotuje pogrzeb. Może też złożyć za Ciebie wniosek o zasiłek pogrzebowy i odebrać go na swoje konto (upoważniasz go w tym samym wniosku). Poproś o kosztorys na piśmie i porównaj kilka ofert — zakłady w pobliżu.
3. Urząd stanu cywilnegoZgon trzeba zgłosić w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu (przy chorobie zakaźnej — w ciągu 24 godzin od zgonu), w urzędzie właściwym dla miejsca zgonu. Zgłasza rodzina albo zakład pogrzebowy z pełnomocnictwem (opłata skarbowa 17 zł). Akt zgonu powstaje od ręki, a zgłaszający dostaje bezpłatnie 1 odpis skrócony. Kolejne odpisy: skrócony 22 zł, zupełny 33 zł; do spraw w ZUS — bez opłaty. Dowód osobisty zmarłego zostaje unieważniony, a zmarły wymeldowany — nie trzeba tego robić osobno. Oficjalnie: gov.pl — Zgłoś zgon · gov.pl — Odpis aktu zgonu
4. Termin i miejsce pogrzebuMszę ustalasz w parafii, miejsce na grób — u zarządcy cmentarza. Pochówek może odbyć się najwcześniej 24 godziny po zgonie, a do pochowania potrzebna jest karta zgonu z adnotacją urzędu stanu cywilnego. Cmentarze komunalne w Tarnowie (Stary, Krzyż, Mościce, Klikowa) prowadzi Miejski Zarząd Cmentarzy — opłaty określa zarządzenie Prezydenta Miasta nr 184/2026. Oficjalnie: Miejski Zarząd Cmentarzy w Tarnowie — opłaty
5. Nekrolog i klepsydraKlepsydrę do druku i nekrolog na stronie przygotujesz u nas za darmo w kilka minut — dodaj nekrolog. Rodzina i znajomi zobaczą godzinę mszy i dojazd do kościoła.
6. Kwiaty i stypaWieniec lub wiązankę zamów 1–2 dni wcześniej — kwiaciarnie w Tarnowie. Stypę zwykle organizuje się w restauracji blisko cmentarza.
7. Po pogrzebieWnioski o zasiłek i rentę, sprawy w banku, umowy zmarłego, a po około roku — nagrobek. Najważniejsze terminy dopiszesz do kalendarza.

Źródła: ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych (art. 9, 10, 11), Prawo o aktach stanu cywilnego (art. 47, 93), Rzecznik Praw Pacjenta, gov.pl — odpisy, MZC Tarnów — cennik. Sprawdzone 21 października 2026 r.

Co Ci przysługuje od państwa i pracodawcy

Pieniądze, o które trzeba poprosić wnioskiem — nikt nie wypłaci ich sam. Pilnuj terminów, bo po nich prawo wygasa.

Zasiłek pogrzebowy — 7000 zł

• Członek rodziny, który zapłacił za pogrzeb, dostaje całe 7000 zł — niezależnie od tego, ile naprawdę kosztował pogrzeb.
• Pracodawca, gmina, parafia albo osoba spoza rodziny dostaje zwrot udokumentowanych kosztów, najwyżej 7000 zł. Gdy płaciło kilka osób, zasiłek dzieli się proporcjonalnie.
• Wniosek: w ZUS — formularz Z-12, w KRUS — SR-26. Termin: 12 miesięcy od śmierci. ZUS wypłaca w ciągu 14 dni od wyjaśnienia sprawy.
• Potrzebne: rachunki za pogrzeb (oryginały) i dokument pokrewieństwa. Odpis aktu zgonu ZUS i KRUS pobiorą same.
• Wniosek możesz złożyć przez zakład pogrzebowy i upoważnić go do odbioru zasiłku na jego konto.
• Zasiłek jest podnoszony tylko wtedy, gdy inflacja przekroczy 5% — w 2026 roku podwyżki nie było. Po 7000 zł przysługuje też w służbach mundurowych; po emerycie mundurowym wypłaca go ZER MSWiA.

Oficjalnie: gov.pl — Uzyskaj zasiłek pogrzebowy · ZUS — zasiłek pogrzebowy · KRUS — zasiłek pogrzebowy

Gdy zasiłek nie przysługuje albo koszty są wyjątkowo wysokie

Od 1 stycznia 2026 ośrodek pomocy społecznej może przyznać zasiłek celowy na pogrzeb — niezależnie od dochodu, ale według uznania urzędu. Trzeba go oddać, jeśli po zmarłym wpłynie inne świadczenie albo z pieniędzy ze spadku. Gdy nikt z rodziny nie może pochować bliskiego, pogrzeb sprawia gmina.

Renta rodzinna

• Dla dzieci (do 16 lat, uczących się do 25 lat), dla wdowy i wdowca (m.in. gdy w dniu śmierci mieli co najmniej 50 lat albo wychowują uprawnione dziecko) i dla rodziców, gdy zmarły ich utrzymywał.
• Wynosi 85% świadczenia zmarłego dla 1 osoby, 90% dla 2 osób i 95% dla 3 i więcej osób.
• Wniosek ERR złożony w miesiącu śmierci albo w następnym — renta od dnia śmierci. Później — dopiero od miesiąca złożenia wniosku. Każda dorosła osoba składa osobny wniosek.

Oficjalnie: ZUS — renta rodzinna

Renta wdowia

• Dla wdowy od 60 lat i wdowca od 65 lat, którzy byli w małżeństwie do dnia śmierci i mają prawo do renty rodzinnej nabyte najwcześniej w wieku 55 lat (kobieta) / 60 lat (mężczyzna). Prawo ustaje po nowym ślubie.
• Wypłata: całe jedno świadczenie i 15% drugiego; od 1 stycznia 2027 — 25% drugiego (ZUS i KRUS przeliczą to same). Razem najwyżej 5935,47 zł brutto (trzykrotność najniższej emerytury).
• Wniosek ERWD w ZUS — wypłata nie wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

Oficjalnie: ZUS — renta wdowia · KRUS — renty wdowie od 2027

Emerytura lub renta należna zmarłemu

Świadczenie za miesiąc śmierci (i to, którego ZUS nie zdążył wypłacić) dostaje najpierw małżonek i dzieci, które mieszkały ze zmarłym. Wniosek ENS — w ciągu 12 miesięcy od śmierci.

Oficjalnie: ZUS — świadczenia niezrealizowane

Od pracodawcy

• Odprawa pośmiertna, gdy bliski zmarł, będąc zatrudnionym: 1 miesięczne wynagrodzenie (staż u pracodawcy poniżej 10 lat), 3 (co najmniej 10 lat) albo 6 (co najmniej 15 lat). Dostają ją małżonek i rodzina uprawniona do renty rodzinnej — po równo. Do tego ekwiwalent za niewykorzystany urlop i zaległe wynagrodzenie.
• Urlop okolicznościowy dla Ciebie: 2 dni — po śmierci małżonka, dziecka, ojca, matki, ojczyma, macochy; 1 dzień — po śmierci siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka albo osoby, którą utrzymywałeś lub się nią opiekowałeś.

Oficjalnie: Państwowa Inspekcja Pracy — śmierć pracownika · gov.pl — urlopy okolicznościowe

Źródła: ZUS — zasiłek pogrzebowy, KRUS, ZUS — renta rodzinna, ZUS — świadczenia niezrealizowane, PIP, gov.pl — urlopy; ustawa o emeryturach i rentach z FUS (art. 80, 136), Kodeks pracy (art. 93), ustawa o pomocy społecznej (art. 40). Sprawdzone 21 października 2026 r.

Ubezpieczenia i pieniądze w banku

Pieniądze z polis i z konta zmarłego często przepadają tylko dlatego, że nikt o nie nie zapytał.

Polisa na życie zmarłego

• Pieniądze dostaje osoba wskazana w polisie, a gdy nikogo nie wskazano — spadkobiercy.
• Nie ma jednej wyszukiwarki polis. Szukaj w dokumentach i w wyciągach z konta (comiesięczne składki), pytaj ubezpieczycieli i bank, w którym zmarły miał kredyt.
• Ubezpieczyciel płaci w ciągu 30 dni od zgłoszenia; gdy musi coś wyjaśnić — 14 dni od wyjaśnienia, ale część bezsporną i tak w 30 dni. Roszczenia przedawniają się po 3 latach — zgłoś śmierć jak najszybciej.

Oficjalnie: UOKiK — poradnik po śmierci bliskiej osoby (PDF) · Rzecznik Finansowy — finanse po śmierci członka rodziny

Twoje ubezpieczenie grupowe w pracy

Polisy grupowe często wypłacają pieniądze po śmierci małżonka, rodzica albo teściów ubezpieczonego. Zapytaj w kadrach — dotyczy to Ciebie, nie zmarłego.

Wypadek

Gdy bliski zginął w wypadku, najbliższa rodzina może żądać od ubezpieczyciela sprawcy (OC) zadośćuczynienia za krzywdę.

Oficjalnie: Rzecznik Finansowy — poszkodowani w wypadkach i ich bliscy

Konto w banku

• Zwrot kosztów pogrzebu: bank wypłaci z konta zmarłego pieniądze osobie, która pokaże rachunki za pogrzeb (trumna, przewóz, miejsce na grób, nagrobek, stypa) — w granicach przyjętych zwyczajowo. Nie trzeba czekać na spadek. Nie dotyczy rachunku wspólnego.
• Dyspozycja na wypadek śmierci: jeśli zmarły ją złożył, bank wypłaci wskazanej osobie (małżonkowi, dzieciom, rodzicom lub rodzeństwu) do 20 przeciętnych wynagrodzeń — przy śmierci w październiku 2026 to ok. 185 tys. zł. Te pieniądze nie wchodzą do spadku.
• Pełnomocnictwa do konta wygasają ze śmiercią właściciela — nie używaj karty, loginu ani PIN-u zmarłego.
• Gdzie zmarły miał konta? Spadkobierca (z postanowieniem sądu albo aktem notarialnym) może w dowolnym banku złożyć wniosek o centralną informację o rachunkach. Odpowiedź przychodzi w ciągu 3 dni roboczych — bez sald, polis i rachunków maklerskich.

Oficjalnie: Rzecznik Finansowy — konto zmarłego · KIR — centralna informacja o rachunkach

Samochód i umowy

Ubezpieczenie OC samochodu przechodzi na spadkobierców do końca okresu ubezpieczenia — zgłoś zmianę ubezpieczycielowi. Dostawcy prądu, gazu, telefonu i internetu nie dowiedzą się o śmierci sami — zawiadom ich z kopią aktu zgonu, inaczej będą dalej naliczać opłaty.

Oficjalnie: UOKiK — umowy i sprawy po śmierci bliskiej osoby (PDF)

Źródła: Kodeks cywilny (art. 446, 817, 819), Prawo bankowe (art. 55, 56, 92ba), Rzecznik Finansowy, KIR — centralna informacja, poradnik UOKiK, GUS (przeciętne wynagrodzenie, wrzesień 2026). Sprawdzone 21 października 2026 r.

Spadek i sprawy zmarłego

Najważniejszy jest jeden termin: 6 miesięcy na decyzję o spadku. Jeśli zmarły miał długi, nie zwlekaj.

• Przyjęcie albo odrzucenie spadku — w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się, że dziedziczysz (oświadczenie w sądzie albo u notariusza). Gdy nic nie zrobisz, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza — długi spłacasz tylko do wartości tego, co dostajesz.
• Dziecko: rodzic, który sam odrzucił spadek, może odrzucić go też w imieniu dziecka bez zgody sądu (za zgodą drugiego rodzica albo razem z nim). Sąd jest potrzebny, gdy rodzice się nie zgadzają albo gdy inne dzieci zmarłego spadek przyjmują.
• Kto dziedziczy — potwierdza sąd (postanowienie) albo notariusz (akt poświadczenia dziedziczenia). Ten dokument otwiera sprawy w bankach i urzędach.
• Urząd skarbowy — SD-Z2: najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha) nie płaci podatku, jeśli zgłosi spadek w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia postanowienia sądu albo zarejestrowania aktu u notariusza. Każdy spadkobierca składa osobne zgłoszenie. Nie trzeba go składać, gdy spadek jest wart nie więcej niż 36 120 zł. Od 7 stycznia 2026 można prosić o przywrócenie przegapionego terminu (w 7 dni od ustania przeszkody).

Oficjalnie: gov.pl — przyjęcie lub odrzucenie spadku · gov.pl — odrzucenie spadku w imieniu dziecka · podatki.gov.pl — zgłoszenie SD-Z2

Źródła: Kodeks cywilny (art. 1015), Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 101), podatki.gov.pl — zwolnienie SD-Z2, gov.pl — spadek. Sprawdzone 21 października 2026 r.

Na co uważać

W trudnych dniach łatwo o pośpiech — oszuści i nieuczciwi sprzedawcy to wykorzystują.

• Nie odbieraj paczek za pobraniem, których nikt nie zamawiał — najpierw zapytaj rodzinę. Policja ostrzega przed paczkami z bezwartościowym towarem.
• ZUS nie wysyła SMS-ów z linkiem do płatności ani nie prosi o dane karty. Podejrzany SMS przekaż na numer 8080 albo zgłoś na incydent.cert.pl.
• Policjant, prokurator czy pracownik banku nigdy nie prosi o przelew ani wypłatę pieniędzy.
• Wiadomość o „nieoczekiwanym spadku” po obcej osobie to oszustwo.
• W zakładzie pogrzebowym nie podpisuj niczego pod presją. Poproś o kosztorys na piśmie i porównaj ceny.
• Zgłoszenie zgonu i pierwszy odpis aktu zgonu są bezpłatne (płatne jest tylko pełnomocnictwo — 17 zł). Nie płać nikomu za „przyspieszenie” formalności.
• Nie wpisuj w nekrologu adresu domu — w czasie pogrzebu dom często stoi pusty.

Oficjalnie: Policja — paczki za pobraniem · CERT Polska — fałszywe SMS-y „od ZUS”

Źródła: policja.pl, CERT Polska. Sprawdzone 21 października 2026 r.

Terminy w kalendarzu

Wpisz datę śmierci — policzymy terminy. Jednym przyciskiem dopiszesz je do kalendarza w telefonie, z przypomnieniem przed każdym. Bez konta i bez podawania danych.

Plik kalendarza otworzy się w telefonie (iPhone: „Dodaj wszystkie”; Android: wybierz Kalendarz). Na komputerze zapisze się plik .ics — otwórz go w Outlooku albo Kalendarzu Google.

Zakład pogrzebowy, kamieniarz, kwiaciarnia — najbliżej Ciebie

Wpisz adres (np. swój albo szpitala) — pokażemy najbliższe miejsca z odległością, telefonem i dojazdem.

Teraz: najbliżej centrum miasta. Wpisz adres, a ułożymy listę od najbliższych.

Pełne listy: zakłady pogrzebowe, kamieniarze, kwiaciarnie, cmentarze. Położenie: © OpenStreetMap.